در کارخانجات، شرکت هاي بزرگ و غيره، که يک جمعيت، بخشي از زندگي خود را به صورت شبانه روزي در آن مکان ها مي گذرانند لازم است رژيم غذايي خاصي منظور شود تا بتواند نياز غذايي افراد را درازمدت فراهم سازد.

در تغذيه ي گروهي کارگران، ازغذا بيشتر به عنوان مشوق کار استفاده مي شود؛ بنابراين، هدف اصلي را اقتصاد تشکيل مي دهد.

مواردي که بايد در تهيه و تنظيم رژيم غذايي کارگران لحاظ شوند:

1- بهداشت غذايي:

بايد توجه داشت که آلودگي هاي مختلف به دليل تغذيه ي جمعيت زياد، اثرات وخيم و جبران ناپذيري را به بار نياورد.

2- کيفيت غذا:

غذا بايد متناسب يا متعادل باشد. انرژي مورد نياز بايد به اين صورت باشد که حدود 65- 55 درصد انرژي از کربوهيدرات ها، 15- 10 درصد از پروتئين ها و 35- 25 درصد از چربي ها تامين شود. در ضمن غذا بايد حاوي مواد مغذي باشد که اغلب در اين شرايط ايجاد کمبود مي کنند( ويتامين ها و املاح). اين نوع غذا مناسب است و شادابي مصرف کنندگان آن را در پي خواهد داشت؛ همچنين موجب افزايش بهره ي کاري کارگران و احساس خستگي کمتر مي گردد و مانع از بروز بيماري هاي مختلف مي شود.

3- تنظيم ميزان انرژي:

ميزان انرژي روزانه بايد طوري تنظيم شود که متناسب با نياز مصرف کننده باشد، تا کمتر به چاقي و يا لاغري دچار شود.

4- وعده هاي غذايي:

صبحانه، ناهار، شام و فواصل صبح و عصر يا حتي آخر شب نيز بايد رعايت شود تا مواد غذايي مصرف شده به صورت چربي ذخيره نگردد و از جهت ديگر، از ذخائر بدن کاسته نشود. ولي در مراکزي که سه وعده غذا مصرف مي شود، بايد تقسيم انرژي و مواد مغذي به صورت درست در اين سه نوبت صورت پذيرد. در مراکزي که فقط يک وعده ي غذاي اصلي (مثل ناهار) داده مي شود، بايد کوشيد بيشترين انرژي و مواد مغذي ضروري در اين وعده ي غذا گنجانده شود تا در صورت نخوردن صبحانه و کم خوردن شام، مصرف کننده دچار کمبود نشود(البته توصيه مي شود تا حد امکان پنج وعده غذايي در نظر گرفته شود).

5- تهيه ي غذا:

فراهم کردن غذا بايد به صورت مطبوع و پاکيزه انجام شود؛ مهارت آشپز و نظافت وي و ديگر همکاران او بسيار حائز اهميت است.

عوامل مؤثر بر روي انرژي مورد نياز:

* طول مدت کار

* سلامت فرد

* شدت کار

* وضعيت تغذيه ي افراد (هم قبل از کار و هم در حين انجام کار)

* وجود استرس و همچنين شرايط محيطي مانند ارتفاع، حرارت، رطوبت، فشار و تفا وت هاي بين افراد مختلف از نظر توده عضلاني در استفاده از انرژي مورد نياز در طول کار مؤثر است.

مصرف مواد مغذي و انرژي زا در طول کار

انرژي مورد نياز در طول کار از دو منبع کربوهيدرات و چربي تامين مي شود و پروتئين در زماني که ذخاير کربوهيدرات تخليه شده باشد، به عنوان منبع ديگري از انرژي محسوب مي شود. البته انرژي حاصل از منبع پروتئين بسياراندک است؛ به طور کلي چربي، قابليت تحمل کار سبک در مدت طولاني را بدون مکمل داراست، درحالي که ذخاير گليکوژن اگر به تنهايي مصرف شوند، درعرض 12ساعت تخليه مي شوند. رژيم پرکربوهيدرات جهت نگهداري ذخاير گليکوژن کبدي و همچنين براي توليد مجدد گليکوژن ماهيچه اي ضروري است. از بين رفتن گليکوژن کبدي منجر به کاهش قند خون، و فقدان گليکوژن عضلاني باعث کاهش توان کار عضلاني مي شود.

مطالعات انجام شده نشان مي دهد که حذف کربوهيدرات براي بيش از يک روز منجر به افزايش مواد ستوني (کتون بادي ها، اسيد بتاهيدروکسي بوتريک و اسيد استواستيک و استون) و تجزيه ي پروتئين هاي بدن به اسيدهاي آمينه، کاهش آب بدن و در نهايت کاهش کا تيون هاي بدن مي شود. اين اثرات مي تواند با مصرف حداقل 100گرم از مواد کربوهيدراتي از بين برود. به طور معمول توصيه مي شود 60- 55 درصد کالري رژيم غذايي ازمنبع کربوهيدرات تأمين شود و بهتر است از کربوهيدرات هاي پيچيده (مثل غلات، حبوبات و سيب زميني) به جاي کربوهيدرات هاي ساده (مانند قند و شکر) استفاده شود؛ زيرا کربوهيدرات هاي پيچيده ديرتر جذب مي شوند و کم تر به فرم چربي در مي آيند.

به طور کلي 60 درصد کالري رژيم حتماً بايد از منبع کربوهيدرات به ويژه نوع پيچيده باشد. هم چنين بايد 30 درصد کالري مورد نياز ازمنبع چربي و بقيه از منبع پروتئين تامين شود. جهت افزايش سوخت و ساز انرژي، نياز به سه ويتامين B3, B2,B1 افزايش پيدا مي کند.

بنابر اين داشتن يک رژيم غذايي کافي و متعادل به همراه افزايش ميزان انرژي، آب ، آهن، و اين سه ويتامين(B1، B2، B3 ) جهت تغذيه کارگران توصيه مي شود.

منبع: ماهنامه دنياي تغذيه

معرفی این صفحه به دوستان