|
بعد از وضع حمل، تمام خانمها تمايل دارند كه به وزن قبل از حاملگي خود برگردند و نگران هستند كه اين کار چه مدت طول خواهد کشيد. بلافاصله بعد از زايمان، به دنبال تخليه محتويات رحم و خونريزي طبيعي، حدود 5 تا 6 كيلوگرم، وزن مادر كاهش مييابد. در طول 6 هفته اول بعد از زايمان ،2 تا 3 كيلوگرم ديگر وزن كاهش پيدا ميكند كه اين كاهش وزن به علت از دست دادن مايعات از طريق ادرار است. اكثر خانمها در طي 6 ماه بعد از زايمان به وزن قبل از حاملگي خود ميرسند. از عواملي كه بر روند كاهش وزن بعد از زايمان تاثير دارند: حاملگي اول، شير دادن به نوزاد، برگشت زود هنگام به سركار خارج از خانه و … ميباشند. در طي 6 هفته اول بعد از زايمان نبايد رژيم لاغري يا محدوديت انرژي داشته باشيد، زيرا بدن نيازمند انرژي است تا آنچه در زمان تولد نوزاد از دست رفته است، باز يابد و نياز كودك تامين شود. تغذيه با شير مادر، به طور معجزهآسايي باعث كاهش وزن نميشود، ولي به كاهش وزن كمك ميكند. | مواد غذايي كه مادر ميخورد و مينوشد، بر روي شيردهي تاثير ميگذارد. بنابراين نظارت بر غذاي مادر درواقع نظارت بر غذاي كودك است. |
خانمي كه زايمان كرده است، در واقع مسئول تغذيه خود و نوزادش ميباشد، پس بايد رژيم غذايي خود را با دقت انتخاب كند. خوردن همه مواد مانند حبوبات و دانههاي مغذي، ميوههاي تازه، سبزي ها و غذاهايي كه پروتئين و كلسيم و آهن را به فراواني فراهم ميكنند، بايد مورد توجه قرارگيرد. متخصصان و كارشناسان تغذيه توصيه مي کنند 500 كالري در روز به ميزان انرژي مورد نياز مادر شيرده بايد اضافه گردد. به طور متوسط اكثر زنان شيرده روزانه 2700 كالري انرژي نياز دارند. خوردن كمتر از 1800 كالري در روز منجر به كاهش توليد شير و ضعف بدني ميشود. در اين دوران، شير دادن به نوزاد و آزاد شدن اكسي توسين (هورمون آزاد شده از هيپوفيز) باعث ميشود كه مادر احساس تشنگي بيشتري كند. به همين دليل مادر در اين دوران بيشتر از بقيه مواقع آب مينوشد، اگر چه تاثير زيادي در تامين شير ندارد، ولي نوشيدن حداقل 8 تا 12 ليوان آب در روز را به مادران توصيه ميشود. مواد غذايي كه مادر ميخورد و مينوشد، بر روي شيردهي تاثير ميگذارد. بنابراين نظارت بر غذاي مادر درواقع نظارت بر غذاي كودك است. طوري كه اگر مادر غذاي نامناسب مصرف كند، نوزاد در واقع با رفتارش مادر را متوجه ميسازد، مانند گريهكردن، خواب كم، بيقراري و… . همچنين مادر بايد در مورد مصرف غذاهاي آلرژيزا دقت كافي داشته باشد، زيرا نوزاد به يك سري از مواد غذايي كه مادر ميخورد حساس بوده و پاسخ آن را به صورت علايم پوستي نشان ميدهد. مصرف بعضي از غذاها توسط مادر باعث قولنج معمولي در نوزاد ميشود، از جمله كلم و شير گاو. | يكي از راههايي كه باعث ميشود وزن مادر به طور منظم كاهش يابد و هيچ گونه خطري هم براي نوزاد ندارد، شيردهي است. |
مادران در اين دوران بايد همانند دوران بارداري، ميزان آهن دريافتي را كنترل كنند، هر چند كه در دوران بارداري تمام ويتامينها و مواد لازم را به طور كامل دريافت كرده باشند. مادر در اين دوران به طور معمول قرص آهن را براي تامين آهن مورد نياز خود و نوزادش مصرف ميكند. بسياري از خانمها ذخاير آهن خود را طي زايمانهاي مكرر به ميزان قابل توجهي از دست ميدهند. بنابراين مادران بايد در اين دوران از نظر ذخاير آهن كنترل شوند. البته اين نكته قابل توجه است كه اين مکمل ها نبايد جايگزين يك رژيم غذايي خوب شوند. مادران با رعايت رژيم غذايي متنوع و مناسب، سلامت خود و نوزاد خود را تضمين ميكنند. با توجه به اين كه در اين دوران هر هفته در حدود نيم تا يك كيلوگرم وزن مادر كاهش مييابد، رژيم غذايي كمچرب به همراه ورزشهاي مناسب در اين روند تاثير بسزايي دارند. ولي بايد توجه داشت كه كاهش سريع وزن مادر به عنوان يك خطر براي نوزاد است، زيرا اين عمل باعث ميشود سم معمولي كه در چربيهاي بدن ذخيره شده است را به جريان خون رها كند و ميزان مواد سمي يا آلودهكننده در شير بالا رود. | پس از زايمان در صورت رعايت رژيم غذايي درست ( نه کم و نه زياده ازحد) وزن بدن در هر ماه نيم کيلو کاهش مي يابد، زيرا مقداري از انرژي لازم براي تهيه شير از اندوخته هاي بدن، تامين مي شود. |
يكي از راههايي كه باعث ميشود وزن مادر به طور منظم كاهش يابد و هيچ خطري هم براي نوزاد نداشته باشد، شيردهي منظم است. مادراني كه نوزاد خود را شير ميدهند، كالري بيشتري از مادراني كه شير نمي دهند، مي سوزانند. مصرف مواد غذايي پُرفيبر،مانند ميوهها و سبزيها قسمت اصلي رژيم غذايي در اين دوران محسوب ميشوند (حتي بيشتر از زمان بارداري). از مزاياي اين مواد غذايي فيبردار، تامين حركات دودي رودهها است كه براي درمان يبوست و هموروئيد (بواسير) مفيد ميباشد. هرگز خيلي زود به فكر بارداري مجدد نباشيد. شما بايد ذخاير مواد مغذي بدن خود را تقويت كنيد تا آغاز پرفروغي براي جنين بعدي شما باشد. بارداري و شيردهي فشار زيادي به بدن شما وارد ميسازد. بارداريهاي پيدرپي بر سطح انرژي و ذخاير مواد مغذي بدن شما نظير كلسيم و آهن، فشار اضافي وارد مي کند، به خصوص اگر به نوزاد خود شير نيز بدهيد. جهت كاهش وزن خود در بارداري اول، محدوديت شديد كالري براي خود ايجاد نكنيد، زيرا رژيم غذايي فوق العاده كم كالري از تامين مواد مغذي مهم در دوره بارداري به خصوص مواد مغذي نظير كلسيم و آهن ناتوان است. در مورد کاهش وزن در دوران شير دهي و پس از زايمان بايد بيان بگويم که بدن مادر در دوران بارداري حداقل 4 کيلو چربي هاي ذخيره اي جمع آوري مي کند و دليل آن تامين انرژي مورد نياز شما براي دوران شيردهي است. پس از زايمان در صورت رعايت رژيم غذايي درست ( نه کم و نه زياده ازحد) وزن بدن در هر ماه نيم کيلو کاهش مي يابد، زيرا مقداري از انرژي لازم براي تهيه شير از اندوخته هاي بدن، تامين مي شود. پس نگران نباشيد و سعي نکنيد در دوران شيردهي رژيم بگيريد ، چون کودک شما لطمه خواهد ديد. به اندازه غذا بخوريد و کم خوراکي نکنيد. البته اگر به نوزاد خود شير مي دهيد نبايد رژيم لاغري بگيريد، ولي اگر به دلايلي( البته قاطع و موجه) قادر به شيردهي نيستيد، مي توانيد تحت نظر کارشناس تغذيه يا پزشک رژيم بگيريد. دليل اينکه مي گويم "تحت نظر کارشناس تغذيه يا پزشک رژيم بگيريد" اين است که بدن مادر در دوران بارداري و هنگام زايمان تحت تاثير فشار و تغييرات زيادي قرار مي گيرد و گرفتن رژيم غير علمي، به طور خود سرانه باعث مي شود بدن دچار مشکلات يا بيماري شود. از استعمال دخانيات و داروهاي غير مجاز خودداري كنيد و راجع به داروهايي كه مصرف ميكنيد يا قصد مصرف آن را داريد با پزشك خود مشورت كنيد. منبع: تبیان
|
