دوران بارداري دوراني حساس با نيازهاي خاص خود است . دوراني که سلامت جنين و مادر هردو درگرو پشت سر گذاشتن صحيح وبي خطر آن است ؛ آنچه مسلم است تغذيه اولين و يا حتي مي توان گفت مهمترين عامل سلامتي مادرو نوزاد در دوران حاملگي است استفاده از منابع غذايي مختلف ، ويتامينها ومواد معدني به مقدارمورد نياز راهي است که مي تواند ضامن سلامت نوزاد ومادرپس از تولد نوزاد باشد . به همين دليل دراين مطلب خلاصه اي از مواد مورد نياز و ضروري دردوران حاملگي ارائه مي گردد:
ويتامين A
ويتامينA براي مقاومت در مقابل عفونتها، بهبود آکنه و آلرژي، بهبود بينايي، تشکيل ميناي دندان، تشکيل مو و ناخن، کمک به تنظيم ترشحات غده تيروئيد، سلامتي و لطافت پوست، ترميم سريع پوست و مخاط بدن ضروري است. اين ويتامين در فراورده هاي لبني، روغن ماهي، جگر، کره، هويج، زردآلو، گوجه فرنگي، سبزيجات، کلم پيچ، زرده تخم مرغ، فلفل قرمز، سيب زميني، کاهو، اسفناج و کليه سبزيجات در حد متناسب موجود مي باشد.
ويتامين B
براي درمان مشکلات چشمي و پوستي، رفع يبوست، توليد شير، درمان عفونت، درمان خونريزيهاي لثه، تکامل و بازسازي گلبولهاي قرمز خون، رفع استرس، رفع خارش، افزايش انرژي، کاهش ميزان کلسترول، تنظيم قند خون و رفع تهوع ضروري است.
اين ويتامين در جو پرک نشده ( کامل)، جوانه گندم در صورتيکه زياد پخته نشود.حبوبات، آجيل و تخمه، جگر، گوشت گاو، ماء الشعير، زرده پخته شده تخم مرغ، شير، پنير، قارچ ها، سبزيجات سبز، روغن ماهي، گلابي، سيب زميني، موز و نان گندم سبوس دار موجود است.
ويتامين C
براي جذب آهن خون، استحکام و سلامتي بافتها، مقاومت در برابر عفونتها، محکم ساختن ساختمان جفت، بهبود شکستگي ها و زخمها، سلامت دندانها و لثه ها ضروري است.
اين ويتامين در مرکبات ، ميوه هاي حبه دار، سبزيجات، گياهان خام زرد وقرمز، ( هويج، گوجه فرنگي، زردآلو، توت فرنگي، آبهاي معدني، پياز، سيب زميني، هندوانه، فلفل قرمز و سبز موجود است.مصرف زياد ويتامين باعث اختلال درتوليد ويتامينB12مي شود که
براي ذخيره و توليد شير ضروري است .
ويتامين D
براي جذب کلسيم و فسفر و محکم ساختن ساختمان استخوانها و رشد و سلامتي سيستم عصبي ضروري است.
اين ويتامين در روغن ماهي، فراورده هاي لبني، زرده تخم مرغ، جگروکره موجود است و با قرارگيري پوست در معرض نور آفتاب هر روز به مدت 10 دقيقه در بدن توليد مي شود.
ويتامين E
براي بهبود جريان خون ، کنترل ساختمان عناصر، انعقاد خون و توليد فراورده هاي هورموني در بدن ضروري است.
اين ويتامين در بيشتر غذاها بخصوص جوانه گندم، تخم مرغ، حبوبات ، شير، کدو تنبل، کره ، کاهو، کنجد، اسفناج و کلم بروکلي موجود است.
مواد معدني
کلسيم
وجود اين ماده براي تکامل و استحکام ساختمان استخوانها و دندانها در نوزاد ضروري است . از فوائد و اثرات ديگر اين ماده مي توان ، کمک به انعقاد خون و نرمي ماهيچه ها را ذکر کرد. نياز به کلسيم در طي دوران بارداري و شير دهي تقريبا دو برابر مي شود. اين ماده در ضمن نوعي آرامش بخش طبيعي نيز به شمار مي آيد. نيا ز به کلسيم در طي 4 ماه اول بارداري ضروري است و دريافت ويتامينD براي جذب کامل کلسيم لازم است.
اين ماده در سبزيجات پر برگ سبز، گل کلم ، هويج، ماهي (بخصوص کنسرو ماهي ساردين و سالمون و استخوانهايش )، هندوانه، پرتقال، فرآورده هاي لبني، زرده تخم مرغ، جو پرک نشده، صدف ماهي، حبوبات و بنشن در حد کافي وجود دارد.
آهن
اين ماده غذايي ، براي تشکيل هموگلوبين به علت افزايش تعداد گلبولهاي قرمز در طي دوران بارداري مورد نياز است.
ويتامينC عامل مؤثري در جذب آهن است . در طي دوران بارداري نياز شما به آهن دو برابر مي شود که در اين حالت پزشک براي شما آهن دارويي تجويز مي کند. اين ماده به مقدارزياد در زرده تخم مرغ پخته شده ، ساردين، جو پرک نشده، سبزيهاي پر برگ سبز تيره مثل اسفناج، کشمش، هندوانه، حبوبات، گوشت قرمز، ريشه چغندر، ملاس تيره، جگر و ميوه جات خشک مثل گردو و فندق موجود مي باشد. کمبود آهن در بدن جنين باعث کاهش رشد و در بدن مادر باعث کم خوني مي شود.
اسيد فوليک
اين ماده براي تکامل سيستم عصبي مرکزي کودک، ساخت DNA جهت بازسازي و رشد بافتها و تشکيل گلبولهاي قرمز ضروري است. نياز به اين ماده در طي بارداري دو برابر مي شود. اين ماده به وفور در سبزيجات پربرگ سبز خام و تيره ، سبزيجات ريشه اي ، حبوبات ، شير، قارچ، جگر، ماهي و آب پرتقال وجود دارد.
کمبود اين ماده در بدن جنين باعث ايجاد بيماري اسپينابيفيدا که يک ناهنجاري ژنتيکي است، مي شود .
در ارتباط با مصرف جگر که منبعي غني از آهن و ساير ويتامينها از جمله ويتامينA است، متذکر مي شويم که مصرف زياد ويتامينA مي تواند باعث ايجاد ناهنجاريهاي در جنين شود، البته بهترين راه اين است که خوردن جگر رابه هفته اي يک بار محدود کنيد.
روي
اين ماده معدني براي رشد طبيعي مغز و اعصاب ضروري بوده و در توليد آنزيمهاي مهم بدن نقش دارد. روي همچنين خاصيت ضد تهوع داشته، باعث درمان سريع بيماريها مي شود ؛ روي از مواد معدني ضروري در دوران شير دهي است . اين ماده در جوانه گندم، غلات، دانه هاي گياهي، پياز و صدف وجود دارد.
نمک
در طي دوران بارداري به علت افزايش حجم خون و مايعات بدن ، نمک خون رقيقتر مي شود ، لذا نمک نيز در حد معمول نياز است و بهتر است که از نمک يد دار استفاده کنيد.
منبع: تبیان
