سلامت-بياشتهايي مشكلي است كه بسياري از افراد به دلايل گوناگون به آن مبتلا ميشوند. اگر بخواهيم طبقهبندي خاصي را در اين باره ارايه دهيم به نظر ميرسد كه راحتترين روش طبقهبندي سني باشد. هريك از انواع بياشتهايي كودكان، نوجوانان، مادران باردار كه البته به طور غيرمستقيم به سن مربوط ميشوند و درنهايت بياشتهايي سالمندان دلايل مخصوص به خود را دارد كه درباره هر يك به طور خلاصه توضيح خواهيم داد.
در كودكان بياشتهايي ممكن است كاذب باشد و نوعي مقاومت يا لجبازي با والدين به حساب آيد يا آنكه مادر تصور كند فرزندش بياشتها و يا كم اشتهاست. حال آنكه به واقع چنين امري زاييده تصورات مادر است و كودك به اندازه نيازش تغذيه ميشود و مشكلي ندارد اما چون او در سالهاي دوم و سوم رشد قدي دارد و كشيدهتر ميشود، مادر از اينكه مبادا غذاي او كافي نباشد، نگران ميشود. در نوجوانان بياشتهايي يا بد غذايي به سبب ميل به لاغري بيش از حد و رسيدن به الگوي ماهوارهاي يا غيرماهوارهاي است. به ويژه بياشتهايي رواني در نوجواناني پديد ميآيد كه قبلا اضافه وزن داشتهاند و حال كه به وزن مطلوب رسيدهاند، از ترس چاق شدن دوباره ترس و وحشتي خارقالعاده از غذا پيدا ميكنند.
در مادران باردار، بياشتهايي به سبب ويار يا عوارض ناشي از تهوع پديد ميآيد كه با تدبير و حوصله قابل درمان است. در سالمندان بياشتهايي در اثر مصرف داروها يا تنهايي و انزوا، افسردگي، نداشتن دندان و يا سوء هاضمه پديد ميآيد كه آنان را نسبت به صرف غذا بيميل ميكند اما براي رفع بياشتهايي ميتوان به راهكارهاي زير متوسل شد:
درباره كودكان، اصرار نكردن والدين، عدم توجه و ابراز نگراني مستقيم نسبت به غذا نخوردن كودكان ميتواند موثر باشد. دادن حق انتخاب به كودك در انتخاب بعضي از غذاها نيز موثر است. حتي اگر غذا فقط يك نوع است ميتوان حق انتخابهاي كاذب را پيشنهاد داد. به طور مثال: <غذايت را در بشقاب قرمز ميخواهي يا سبز؟< >ناهارت را الان ميخوري يا نيم ساعت ديگر؟> اما براي نوجواناني كه مبتلا به بياشتهايي رواني هستند، حتما وجود يك تيم سه نفره متشكل از پزشك، روانشناس و متخصص تغذيه ضروري است و مشاركت دادن والدين و خود نوجوان قطعا گامي كليدي است.
حتما اين سوال برايتان ايجاد شده است كه براي مقابله با بياشتهايي چه راهكارهايي وجود دارد؟ بايد در جوابتان بگوييم، صرف غذا در محيط آرام، بدون تشنج، ترجيحا با موزيك ملايم و محيطي كه با تابلوهاي مناسب تزيين شده باشد، برنامهريزي براي صرف غذا از قبل و اختصاص حداقل نيم ساعت براي صرف ناهار يا شام بدون آنكه مزاحمت و مراجعه كننده كاري و اداري وجود داشته باشد، استفاده از سالاد پيش از غذا به ميزان متعادل و نيز سرو غذا در ظروفي كه مناسب و جذاب هستند از جمله راههاي مقابله با بياشتهايي است. متاسفانه با تغيير شيوه زندگي، استفاده از ظروف گرد يك بار مصرف كه غذا در آن سرو ميشود و قاشق و چنگالهاي پلاستيكي يا فلزي بسيار نازك كه در ناهار خوري عرضه ميشود، ميل به غذا خوردن را از افراد ميگيرد.
