تغذيه مناسب، نقش مهمي در رشد و تکامل کودکان ايفا مي کند. با تغذيه مناسب مي توانيد از بروز بيماري هاي زود هنگام جلوگيري کرده و نيز خطر مشکلات سلامتي را در آينده کاهش دهيد.
تکامل فيزيکي:
در اين سنين ( بين 11- 7 سال ) درصد چربي بدن افزايش مي يابد. اين چربي براي افزايش رشد در
دوران بلوغ مورد نياز است. در صد چربي بدن در دختران در مقايسه با پسران زودتر و بيشتر افزايش مي يابد. با افزايش چربي بدن، کودکان به خصوص دختران ممکن است اين طور احساس کنند که دچار اضافه وزن شده اند. والدين بايد به کودک اين اطمينان را بدهند که اين افزايش چربي بدن ، قسمتي از رشد طبيعي و بيانگر افزايش رشد است و اين چربي به احتمال زياد هميشگي نيست. پسرها ممکن است درباره افزايش عضلات خود نگران شوند، ولي بايد بدانند تا سن بلوغ قادر به افزايش توده عضلاني بدن نخواهند بود. رفتار غذا خوردن :
در اين سنين اعضاي خانواده نقش مهمي در تعيين نگرش بچه ها در انتخاب غذاها دارند. والدين بايد سعي کنند افراد خانواده با هم و در يک زمان غذا بخورند ، زيرا اين عمل نقش مثبتي در کيفيت غذا خوردن کودک دارد.
تلويزيون نيز نقش موثري در انتخاب غذايي کودک دارد. در اين سنين به دليل اينکه کودک قادر نيست در يک زمان مقدار زيادي غذا مصرف کند، لازم است جهت تامين مواد مغذي مورد نياز حتماً ميان وعده مصرف کند. اشتها:
رشد کودک به طور پيوسته و يکنواخت است، ولي ميزان اين رشد به اندازه دوران نوزادي يا دوران بلوغ نيست. مواقعي که رشد کودک کمتر است، اشتها و ميزان غذاي دريافتي او نيز کاهش مي يابد. بچه ها در اين سنين مانند نوجوانان نمي توانند مقدار غذاي دريافتي را خودشان تنظيم کنند. وقتي که کودک بزرگتر مي شود، عوامل خارجي مثل زمان و مقدار غذاي موجود، بيشتر از عوامل دروني کنترل کننده گرسنگي، بر دريافت غذاي او موثرند.
کالري:
کاهش کالري مورد نياز در اين سنين نسبت به قبل ، بيانگر کاهش رشد، ولي يکنواخت بودن رشد مي باشد. کالري مورد نياز کودک در اين دوره سني بر اساس RDA، حدود 70 کيلو کالري به ازاي هر کيلو گرم وزن بدن مي باشد در حاليکه براي نوجوانان 14-11 سال، حدود 55 کيلو کالري به ازاي هر کيلو گرم وزن بدن در پسرها و 47 کيلو کالري به ازاي هر کيلو گرم وزن بدن در دخترها مي باشد. همانطور که مي بينيد ميزان کالري توصيه شده براي سنين 14-11 سال ، از مقدار کالري مورد نياز براي
کودکان پيش دبستاني کمتر است و اين کاهش مقدار کالري مورد نياز ، بيانگر کاهش ميزان رشد مي باشد. پروتئين:
مقدار پروتئين توصيه شده ( بر اساس RDA) براي کودکان 14- 7 ساله، در حدود 1 گرم به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن مي باشد. اين مقدار پروتئين مورد نياز به آساني از طريق يک رژيم نمونه اي فراهم مي شود. دريافت پروتئين کافي باعث مي شود ، پروتئين غذايي فقط براي رشد و ترميم بافت هاي بدن مصرف شود، زيرا در غير اين صورت پروتئين براي توليد انرژي هم مصرف خواهد شد. با دريافت غذاهاي حاوي پروتئين با کيفيت بالا ( مثل
تخم مرغ ، شير و لبنيات ، انواع گوشت ) مقدار پروتئين غذايي مورد نياز جهت تامين اسيدهاي آمينه ضروري کاهش مي يابد. چربي:
کارشناسان توصيه مي کنند که چربي رژيم غذايي کودک بعد از 5 سالگي بايد به صورت زير باشد:
1- ميزان چربي دريافتي بيشتر از 30% کل کالري و کمتر از 20% کل کالري مورد نياز نباشد.
2- کمتر از 10% کل کالري مورد نياز، از چربي هاي اشباع تامين گردد.
3- ميزان کلسترول رژيم غذايي کمتر از 300 ميلي گرم در روز باشد.
همچنين متخصصين به والدين توصيه مي کنند حتماً از گوشت و فراورده هاي لبني را به عنوان منابع غني از پروتئين، آهن، کلسيم و ساير مواد مغذي ضروري جهت رشد و تکامل بچه ها استفاده کنند.
ويتامين ها مواد معدني:
مقادير توصيه شده اي براي ميزان ويتامين و املاح مورد نياز کودکان وجود دارد. بر اساس بررسي هاي به عمل آمده، بچه ها مواد مغذي از قبيل آهن، کلسيم و روي را به مقدار مورد نيازشان دريافت نمي کنند. مقادير توصيه شده مواد مغذي ذکر شده به شرح زير است:
سن | کلسيم (ميلي گرم در روز) | روي (ميلي گرم در روز) | آهن (ميلي گرم در روز) |
8-4 ساله | 800 | 8 | 10 |
13-9 ساله | 1300 | 8 | 8 |
آهن:
اگر چه
کمبود آهن ، در کودکان اين دوره سني چندان شايع نيست، ولي دريافت کافي آن توصيه شده است. منابع غني آهن عبارتند از جگر، قلوه ، گوشت قرمز ، ماهي ، زرده تخم مرغ ، سبزي هاي داراي برگ سبز تيره مانند جعفري و اسفناج ، حبوبات مثل عدس و لوبيا ، ميوه هاي خشک ( انواع برگه ميوه ها ) به خصوص برگه زرد آلو و دانه هاي روغني که بايد در رژيم غذايي کودک گنجانده شوند. مصرف ويتامين C به همراه غذاهاي حاوي آهن، به افزايش جذب آهن کمک مي کند. کلسيم:
دريافت
کلسيم به مقدار کافي در دوران کودکي باعث افزايش تراکم استخواني مي گردد. اين افزايش تراکم در دوران بزرگسالي از بروز استئوپرز ( پوکي استخوان ) جلوگيري مي کند. بسياري از کودکان کلسيم را به مقدار کافي دريافت نمي کنند. مقدار کلسيم توصيه شده براي کودکان 8- 4 ساله، 800 ميلي گرم در روز و براي افراد 18- 9 ساله ، 1300ميلي گرم در روز است. اصلي ترين منبع تامين کلسيم مورد نياز، شير و ساير فراورده هاي لبني است. فيبر:
با دريافت فيبر به مقدار کافي ، از بروز يبوست در کودکان جلوگيري مي شود. دريافت فيبر غذايي به مقدار کافي بخشي از يک رژيم غذايي سالم مي باشد. برخي از منابع خوب فيبر غذايي عبارتند از:
نان سبوس دار مثل نان سنگک ، غلات، ميوه ها و سبزيجات . مقدار مورد نياز فيبر غذايي براي بچه هاي سنين 3 تا 20سال اين طور محاسبه مي شود که سن فرد را با عدد 5 جمع مي کنيم . به عنوان مثال مقدار فيبر مورد نياز براي يک کودک 10 ساله ، ( 5 + 10 ) يعني 15 گرم در روز مي باشد. زهرا قرهي- کارشناس تغذيه 
