اگر مي خواهيم رشد روزافزون شيوع چاقي و ديابت نوع 2 را كاهش دهيم يا متوقف كنيم، بايد عموم مردم، اطلاعات كافي درباره عادات صحيح غذايي كسب كنند.
با توجه به اين كه عدم رعايت توصيههاي غذايي باعث پيشرفت ديابت مي شود، تا كنون توصيههاي غذايي شامل فهرستي از نبايدها در شبانه روز بوده است كه ضمن آن، افراد بايد پي در پي كربوهيدرات و كالري مصرفي را محاسبه كنند. البته رعايت چنين فهرستي براي بسياري از افراد مشكل است. به همين دليل، معمولاً اين رژيمها به مدت چند هفته رعايت شده و سپس كنار گذاشته مي شوند.
متخصصان تغذيه، گزارشي از يك سيستم آموزشي جديد ارائه كردهاند كه افراد را در انتخابهاي غذايي خود، آگاه و هدايت مي كند.
هرمهاي قديمي تغذيه براي توضيح فوايد سلامت گروههاي غذايي مختلف كاربرد دارند، ولي مشخص كننده اثر روشهاي طبخ غذا و فرآوري غذاها نيستند؛ براي مثال، گروه نان و غلات قسمت اساسي هرم قديمي تغذيه صحيح است، ولي در اين هرم هيچ بررسي راجع به شيوههاي استفاده از مواد اين گروه غذايي يا گروههاي ديگر نمي شود.
موارد مناسب كلي و عملي
سيستم نشانگر بر پايه چراغ راهنما، ميزان تفاوتهاي غذاها را بيان مي كند و ما را در انتخاب غذاي صحيحتر كمك مي نمايد. انتخابهاي صحيح غذايي در منطقه سبز، انتخابهاي نادرست در منطقه قرمز، و غذاهايي كه لازم است با احتياط مصرف شوند، در منطقه زرد قرار داده شده اند.
بيشترين تمركز اين سيستم آموزشي روي ميزان فيبر، نمايه گليسمي، مقدار و نوع چربي موجود در غذاهاست. همچنين اين سيستم آموزشي، اثر تهيه و فرآوري غذاها را با ارائه اطلاعات در مورد شيوههاي متنوع پختن، مشخص مي كند.
اين مفهوم كلي در ابتدا بر اساس غذاهاي هندي طراحي شده بود، ولي به راحتي قابل تعميم به ساير دستورات غذايي نيز مي باشد. ما معتقديم كه اين سيستم آموزشي به راحتي در زندگي روزمره اثري كاربردي دارد.
از سال 1999 ميلادي اين سيستم به طور گسترده در هندوستان به كار برده شد و تأثير محسوسي در افزايش آگاهي عموم مردم، به ويژه ديابتيها داشت و خيلي خوب است كه متخصصان، با توجه به اين اصول، درمورد غذاهاي محلي مردم خود، مطالعه كنند.
استفاده از سيستم نشانگر مثل يك چهارچوب، انتخابهاي درست و نادرست غذايي را مشخص مي كند. اين اتفاق امروزه باعث جذب بيش از 300000 شركت كننده در امر آموزش تغذيه شده است.
اين مفهوم نشانگر، حتي براي آموزش افراد دخيل در حفظ سلامتي ما، مثل سرآشپزها هم كاربرد دارد، به ويژه اگر اين دورهها در هتلها برگزار شود. بيشتر سرآشپزها بعد از اولين مشاهده، به درستي در سرو بعدي از اين چراغ راهنما استفاده مي كنند. ايشان به راحتي اين سيستم را درك كرده و به كار مي برند.
طبق بررسي انجام شده 75 تا 80 درصد افراد، طي مدت 5 دقيقه آموزش و معرفي سيستم نشانگر، پرچمهاي رنگي را به درستي در جاي خود قرار دادند.
اين سيستم چگونه عمل ميكند؟
براي درك بهتر مفهوم چراغ راهنماي غذايي، گروههاي غذايي طبقهبندي شده در اين سيستم را بيان مي كنيم:
غلات
ناني كه از آرد گندم سبوسدار تهيه مي شود در قسمت سبز، ناني كه از آرد سفيد تهيه مي شود در قسمت زرد و به همين ترتيب، نانهايي مثل بيسكويتها و كيكها و ... كه در تهيه آنها چربيهاي اشباع مثل كره يا روغن به كار رفته، در قسمت قرمز قرار دارند.
در مورد برنج و بقيه غلات نيز به همين ترتيب عمل مي شود:
برنج قهوهاي و دودي در قسمت سبز، برنج سفيد در قسمت زرد و برنج سرخ شده در قسمت قرمز قرار مي گيرد.
جدول برخي گروههاي غذايي بر مبناي سيستم نشانگر (چراغ راهنما)
غلات و حبوبات:
| گروه غذايي قسمت سبز (انتخاب صحيح) | قسمت زرد (انتخاب با احتياط) | قسمت قرمز (انتخاب نادرست) |
| غلات و نان سبوسدار | نان تهيه شده از آرد سفيد | نانهاي حاوي چربيهاي اشباع، كره يا روغن، مثل انواع بيسكويت، كيك و ... |
| حبوبات بخارپز | حبوبات سرخ شده در مقدار كمي روغن | حبوبات سرخ شده در کره |
